نگاهی به بازاری با رشد 500 درصد

به گفته موسسه بارکلیز(Barclays) در طی 12 ماه گذشته تغییرات چشمگیری در مشارکت‌ شرکت‌های مختلف رخ داده است و اعلامیه‌های بی‌شماری صادر شده که نشانه‌ای است از آنچه قرار است اتفاق بیفتد. این موسسه این‌طور تخمین زده است که در طی 5 سال آینده صنایع خدمات دیجیتال نفتی که در حال حاضر سالانه کمتر از 5 میلیارد دلار درآمد دارند تا 30 میلیارد دلار رشد درآمد خواهند داشت و این منجر به صرفه‌جویی سالانه 150 میلیارد دلار برای تولیدکنندگان نفتی خواهد شد.

بر این اساس پیش‌بینی می‌شود سود زیادی که حاصل تلاش شرکت‌ها از جمله شرکت‌های تولیدکننده نفتی مانند اکسون (Exxon) و شورون (Chevron) و شرکت‌های ارائه‌دهنده داده‌ها از قبیل ماکروسافت و آمازون و همچنین شرکت‌هایی مانند شلمبرگر (Schlumberger) و بیکر هیوز (Baker Hughes) که از شرکت‌های نفت و گازی هستند، به دست آید.
از آنجایی که صنعت انرژی در حال حاضر به دلیل کاهش شدید قیمت‌ها، هزینه بالای عملیات و جنبش‌های سرمایه‌گذاری رو به رشد، تحت فشار است، شرکت‌های نفت و گاز به سمت سیلیکون ولی (Silicon Valley) روی آورده‌اند تا این بخش بتواند کمکی در افزایش بهره‌وری و ساده‌سازی عملیات مختلف باشد.

بر اساس برخی از تخمین‌ها در طی 5 تا 6 سال آینده بازار دیجیتال نفت و گاز می‌تواند تا 500 درصد رشد داشته باشند و بدین ترتیب تولیدکنندگان نفتی تا 150 میلیارد دلار پس‌انداز و صرفه‌جویی خواهند داشت. این خود منجر به ایجاد یک بازار بسیار وسیع برای شرکت‌های فناوری تکنولوژی در یک عرصه رقابتی گسترده در تجارت رایانش ابری خواهد شد.
فرصت‌هایی برای پس‌انداز و صرفه‌جویی و کاهش هزینه‌های مصرفی، هزینه‌های عملیات مختلف اجرایی و عمومی و همچنین هزینه‌های حمل‌ونقل ایجاد خواهد شد. موسسه بارکلیز در ماه ژانویه به مشتریان خود چنین گفته است: شاهد این هستیم که عصر دیجیتال نهایتا توانسته عرصه‌ نفت و گاز را تحت سلطه درآورد و در حال حاضر بازاری را داریم که در طی 5 سال آینده فوران خواهد کرد. در طی 12 ماه گذشته شاهد تغییرات چشمگیری بوده‌ایم و اعلامیه‌های مختلفی از مشارکت پلتفرم‌های ابری و دیجیتال دریافت کرده‌ایم که ما فکر می‌کنیم این‌ها علائم اولیه از آن چیزی است که در آینده اتفاق خواهد افتاد. (پردازش ابری یعنی نگه‌داری و دسترسی به داده‌ها و برنامه‌ها به‌جای اینکه تنها به رایانه‌ی شما محدود باشد، در سراسر اینترنت در دسترس قرار بگیرد.)
مایکروسافت سال گذشته اعلام کرد که با دو شرکت شورون و اکسون همکاری خواهد داشت. در ماه می شرکت گوگل همکاری خود را با شلمبرگر افزایش داد. شرکت آمازون هم از طریق بخش نفت و گاز خود خدمات دیجیتالی را در اختیار صنعت نفت و گاز قرار داد و دو شرکت شل (Shell) و بی پی (BP) را جزو مشتریان خود قرار داد.
سال‌های زیادی است که شرکت‌های ابرقدرت در عرصه انرژی از نرم‌افزارهای شرکت‌های فناوری و تکنولوژی و سیستم‌های پیچیده شرکت‌های نفت و گاز از جمله تکنیک‌های دقیق حفاری استفاده می‌کنند و چندین دهه است که بر تصمیم‌گیری پیچیده مبتنی بر داده‌ها متکی هستند.

اما شرکت‌های نفتی به دلیل مسائل امنیتی سایبری مایل به اشتراک‌گذاری داده‌های ارزشمند خود نبوده و همواره خواهان حفظ شرایط رقابتی بوده‌اند. این بدین معنا است که در بیشتر مواقع نرم‌افزارها به صورت داخلی و توسط شرکت‌های بخش خدمات نفتی تولید می‌شود.
در حال حاضر با پیشرفت‌های صورت گرفته در عرصه فناوری و بازدهی در عرصه انرژی این دو صنعت در کنار هم قرار گرفته‌اند و با وجود مغایرت‌های فراوانی که باهم دارند یک مشارکت را ایجاد کرده‌اند.
به گفته‌ جان گیبسون، مدیرعامل اسبق بخش فناوری‌های انرژی در بانک سرمایه‌گذاری انرژی تودور، ظرفیت بالا در پردازش و ذخیره‌سازی نشان می‌دهد که انجام کارهایی که هیچ‌گاه در رؤیاهایمان هم آن را ممکن نمی‌دانستیم، امکان پذیر است.

وی همچنین افزود که کل صنعت نفت و گاز نیازمند یک پیشرفت عظیم در عملکرد خود، سودآوری و در جریان انداختن وجه نقد است تا بتواند با همکاری با داده‌هایی که در دسترس است عملکرد خود را بهبود ببخشد. ما نیازمند این جریان هستیم تا بتوانیم پیشرفت کنیم. اما سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا حالا؟ عوامل مختلفی از جمله سال‌های از دست رفته برای بازگشت به عرصه انرژی می‌توانند در ایجاد این تحول، تأثیرگذار باشند.

نزدیک به شش سال پیش که صنعت نفت توانست برای هر بشکه نفت نزدیک به 100 دلار به دست آورد، هزینه‌های تولیدکنندگان زیر ذره‌بین نبود. وست تگزاس اینترمدیت آمریکا در سال 2014 یک سیر نزولی داشت و در سال 2016 درحالی‌که قیمت‌ها از پایین‌ترین میزان به حالت قبلی خود بازمی‌گشتند، وست تگزاس اینترمدیت همچنان با اوج خود بسیار فاصله داشت و این بدین معنا بود که شرکت‌های نفت و گاز باید با این شرایط خود را وفق می‌دادند.

شیا حسین¬زاده بنیان‌گذار یک شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی با محوریت انرژی این‌چنین گفته است: «تجارت نفت در آمریکا شمالی از عصر طلایی خود عبور کرده و به یک کار بسیار دشوار تبدیل شده است. در دنیای جدید خواسته‌های زیادی در صنعت نفت مطرح هستند. از تمام اکوسیستم انتظار می‌رود که کارهای گسترده‌ای در بهترین حالت انجام دهد.
عملکرد ضعیف انرژی همچنان ادامه دارد و حالا به کمتر از 4 درصد از شاخص 500 S&P رسیده است که این میزان در سال 2010 تقریبا 11 درصد بوده است. در این میان پیشرفت‌های قابل‌توجهی در عرصه فناوری رخ داده است که از میان آن می‌توان به پیشرفت در پردازش داده‌ها اشاره کرد. هم‌زمان پذیرش این شرایط از جانب شرکت‌ها و وفق دادن خود با این شرایط باعث کاهش شدید هزینه برای مواردی مانند ذخیره داده‌ها شده است.

 

شرکت‌های فناوری می‌توانند از برنامه‌هایی که در بخش‌های مختلف مورد آزمایش قرار گرفته‌اند استفاده کنند. اینکه شرکت‌های شخصی بخواهند آنچه را شرکت‌های فناوری بزرگ ارائه می‌دهند تکرار کنند اگر غیرممکن نباشد بسیار دشوار خواهد بود. به عبارت دیگر می‌توان گفت که مشارکت زمانی که برنامه‌ها و فناوری‌ها در راستای هم توسعه ‌یافته‌اند، تنها راه موجود است.

شرکت‌های انرژی به خوبی متوجه این موضوع هستند که آنها همچون شرکت‌های فناوری اطلاعات نیستند. این شرکت‌ها می‌دانند که توسعه‌دهنده نرم‌افزار نیستند بلکه فقط کاربر آن هستند. کارولن ستو (Carolyn Seto) از مدیران IHS Markit به سی‌ان‌بی‌سی (CNBC) چنین گفته است: «شرکت‌های انرژی با شرکت‌های فناوری مشارکت می‌کنند تا بتوانند به فناوری جدید دسترسی داشته باشند و بدین ترتیب دیگر هزینه‌ای برای توسعه توانایی‌ها در درون سازمان خودشان نخواهند داشت.»

رید موریسون (Reid Morrison) از مشاوران نفت و گاز در PwC به این موضوع اشاره کرده است که بعد از اینکه قیمت نفت بعد از سال 2016 به حالت اولیه خود بازگشت فرصتی برای شرکت‌های انرژی ایجاد شد تا بتوانند با توسعه‌ فناوری‌های خود آنها را به جریان اصلی منتقل کنند.
بزرگ‌ترین ذینفعان

از آنجایی که صنعت عظیم نفت برای بهبود عملکرد و سودآوری چشم به خدمات داده‌ها و رایانش ابری دارد، شرکت‌هایی که این‌چنین خدماتی ارائه می‌کنند می‌توانند درآمد بالایی داشته باشند.
موسسه بارکلیز این‌چنین تخمین زده است که بازار خدمات دیجیتال می‌تواند در طی 5 سال آینده سالانه تا 30 میلیارد دلار رشد داشته باشد که این مقدار در حال حاضر کمتر از 5 میلیارد دلار است. همچنین بازار ارائه‌دهندگان فناوری رایانش ابری هم سالانه تا 30 میلیارد دلار رشد خواهد داشت. با توجه به این اندازه‌ها و ارقام بزرگ شرکت‌های فناوری در رقابتی گسترده برای به دست آوردن سهمی از این بازار هستند.
پاول مونچانوف (Pavel Molchanov) که از تحلیلگران ریموند جیمز (Raymond James) است در سال 2019 به مشتریانش چنین گفت: «درحالی‌که این امکان وجود دارد که صرفه‌جویی در هزینه‌ها تمام چیزی که برای شرکت‌های انرژی اعلام شده نباشد، فروش این محصولات به شرکت‌های انرژی می‌تواند برای شرکت‌های فناوری و تکنولوژی پیشرفتی بزرگ باشد.»

ساتیا نادلا، مدیرعامل ماکروسافت در ماه ژوئن بعد از اعلام همکاری با دو شرکت شورون و شلومبرگر این‌چنین گفت: «شانس زیادی برای ورود شرکت‌های فناوری هوش مصنوعی و فناوری ابری به عرصه انرژی وجود دارد.» در عین حال، موسسه بارکلیز این‌طور تخمین می‌زند که بالاترین راندمان و بهره‌وری منجر به صرفه‌جویی سالانه 150 میلیارد دلار می‌شود.
بارکلیز بر این باور است که علاوه بر تولیدکنندگان نفت یک فرصت استثنایی هم برای شرکت‌های خدمات نفتی مانند شلومبرگر، بیکر هیوز و هالیبرتون برای ایجاد یک بازیابی مجدد وجود دارد. این شرکت‌ها دارای تجربیات صنعتی و همچنین محصولات دیجیتالی هستند.

به گفته موسسه بارکلیز در آینده نزدیک شرکت شلومبرگر بهترین موقعیت را خواهد داشت، اما این امکان هم وجود دارد که شرکت بیکر هیوز بالاترین میزان صعودی را داشته باشد. بارکلیز بر این موضوع تأکید داشته است که این اعداد و ارقام تنها تخمین هستند و با توجه به پنهان‌کاری‌های این شرکت‌ها اندازه‌گیری و تخمین دقیق مشکل است.

به گفته‌ ربکا فیتز، از مدیران ارشد BCG پیشرفت‌های تکنولوژی در طولانی‌مدت هم می‌تواند یک راه مؤثر برای ایستادگی شرکت‌های انرژی باشد. شرکت‌های انرژی باید سعی کنند تا در شرایط ناخوشایند قیمت‌ها، بین خود و رقبا تمایز ایجاد کنند و این خود یکی از نکاتی است که باعث می‌شود فناوری موردتوجه قرار بگیرد.

عوامل محیطی، اجتماعی و شرکتی

شرکت‌های نفت و گاز به دلایل مشخصی در معرض خطر هستند. این آسیب‌پذیری زمانی اتفاقی می‌افتد که عواملی مانند عوامل محیطی، اجتماعی و شرکتی در زمان تصمیم‌گیری‌های در مورد سرمایه‌گذاری در اولویت قرار می‌گیرند. شرکت‌های بزرگ انرژی وابسته به شرکت‌های تکنولوژی و فناوری هستند تا بتوانند به آن‌ها برای ایمن‌تر و ساده‌سازی عملیات کمک کنند.

عملیات نظارت از راه دور می‌تواند به این شرکت‌ها کمک کند تا هرچه زودتر نشتی‌ها را شناسایی کنند و همچنین اثرات زیست‌محیطی را کاهش دهند. به‌عنوان‌مثال این می‌تواند به این معنا باشد که کارکنان کمتری در شرایط خطرناک قرار خواهند گرفت. علاوه بر این عمل انتقال داده‌ها به فضای رایانش ابری بدین معنا است که شرکت‌های نفت و گاز می‌توانند تعداد مراکز موردنیاز برای داده‌ها را کاهش دهند.

اگر مشارکت با شرکت‌های فناوری بتواند به ارتقای رتبه‌بندی شرکت‌های انرژی کمک کند، امکان دارد موجب ایجاد زیان در رتبه‌بندی شرکت‌های تکنولوژی و فناوری شود. برخی بر این باور هستند از آنجایی که جهان همچنان به سوخت‌های فسیلی نیاز دارد پس شرکت‌های تکنولوژی باید برای ایجاد راندمان بالا تا حد ممکن به شرکت‌های نفت و گاز کمک کنند. برخی دیگر بر این باور هستند که به صرفه بودن این صنعت موجب به تأخیر افتادن گسترش انرژی‌های تجدید پذیر خواهد شد. فوریه‌ گذشته که دو شرکت ماکروسافت و اکسون اعلام همکاری کردند، اکسون اعلام کرد که این همکاری می‌تواند منجر به تولید روزانه 50000 بشکه نفت تا سال 2025 و ایجاد میلیون‌ها دلار در دهه‌ آینده شود.

به تازگی دو شرکت آمازون و ماکروسافت پرده از برنامه‌های بلندپروازانه خود برای عدم استفاده از کربن و استفاده از نیروی برق تولید شده از منابع تجدید پذیر برداشته‌اند و این تنها یکی از راه‌هایی است که این دو شرکت می‌خواهند به کار بگیرند تا در راستای دوستی با محیط‌زیست حرکت کنند.
اما همچنان شرکت‌های فناوری و تکنولوژی به دلیل مشارکت در عرصه نفت و گاز با واکنش‌های شدید به ویژه از جانب کارکنان خود مواجه هستند.

در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد؟

به گفته‌ موسسه بارکلیز با وجود تغییراتی که در طی سال‌های گذشته رخ داده است، این تجارت همچنان در دوره‌ ابتدایی و رشد خود است. اگرچه بارکلیز اذعان می‌کند که با توجه به پنهان‌کاری شرکت‌های نفت و گاز اندازه‌گیری و تخمین دقیق کار بسیار دشواری است.
بارکلیز بعد از بررسی عوامل مختلف در طی چند ماه اعلام کرده است که تغییرات در جهت توانمندسازی فناوری با سرعت در حال ایجاد هستند. بارکیلیز چنین اعلام کرده است:«تحقیقات ما نشان می‌دهد که بازار دیجیتال نفت و گاز بسیار پرتحرک و پیچیده‌تر از آن چیزی است که بیشتر سرمایه‌گذاران گمان می‌کنند. این بازار تازه در حال ظهور و رشد است.»

(منبع:سی‌ان‌بی‌سی- پیپا استیونز-

ترجمه شده در هفته نامه سرزمین انرژی- شماره 97)



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>