اسارتی که جغرافیا به بار می آورد

تیم مارشال، روزنامه نگار و نویسنده بریتانیایی، کتابی را تحت عنوان «جبر جغرافیا» به نگارش در آورده است و تلاش دارد از دریچه جغرافیا به تحلیل اتفاقات سیاسی و نظامی در سراسر دنیا بپردازد. جغرافیا و هر نقطه ای از کره زمین که بشر در آن ردپایی به جای گذاشته است، تاثیر تعیین‌کننده ای بر تمدن و نیز تصمیمات و اقدامات حکومت ها دارد. این کتاب نشان می‌دهد که جغرافیا چگونه مردم خود را زندانی کرده و جبر جغرافیایی چگونه بر مسیر زندگی آن‌ها تاثیر گذاشته است.

نویسنده کتاب در خط مقدم نبرد بالکان و افغانستان و سوریه حضور داشته و خود شاهد تصمیمات، رویداد ها، مناقشات بین المللی و جنگ‌های داخلی بوده است. روسیه،چین، ایالات‌متحده آمریکا، اروپای غربی، آفریقا، خاورمیانه، هند و پاکستان، کره و ژاپن، آمریکای لاتین و شمالگان، ده نقطه از جغرافیای سیاسی جهان است که تیم مارشال به بررسی آنها پرداخته است.

چرا ایلات متحده آمریکا ثروت و قدرتی بی نظیر یافت؟ علت نزاع دائم هند و پاکستان چیست؟ چرا پاکستان نمی‌تواند دست از سر افغانستان بردارد؟ ژاپن جزیره‌ای چگونه نیمی از آسیا را تسخیر کرد؟ چرا خاورمیانه در تنش است و چرا ایران قابل تسخیر نیست؟ چر آفریقا فقیر است و چرا آمریکای جنوبی توسعه محدودی می‌یابد؟ چرا اروپا آباد و مرفه است و چرا نمی‌تواند متحد شود؟ جواب این دست سوالات را می‌توان در کتاب جبر جغرافیا جستجو کرد.

در بخشی از کتاب در تعریف جغرافیای سیاسی آمده است:«جغرافیای سیاسی، به معنی گسترده کلمه، به مطالعه روابط بین‌الملل از دیدگاه عوامل جغرافیایی می‌پردازد: نه‌فقط شکل ظاهری سرزمین، مثل مرزهای طبیعی کوهستانی یا ارتباطات شبکه رودخانه‌ای و جمعیت‌شناسی و قلمروهای فرهنگی و دسترسی به منابع طبیعی. چنین عواملی تاثیر عمیقی بر زوایای مختلف تمدن‌ها دارد، از راهبردهای نظامی و سیاسی گرفته تا توسعه اجتماعی انسان‌ها از جمله زبان و تجارت و دین.»

کتاب حاضر، موقعیت جغرافیایی خاورمیانه را اینگونه شرح می‌دهد « میانه چی؟ شرق کجا؟ این منطقه براساس جهان شناسی اروپایی نام‌گذاری شده و همین دیدگاه اروپایی است که این منطقه را شکل داده. اروپایی‌ها با جوهر روی نقشه خط می‌کشیدند: خط‌هایی که واقعا وجود نداشتند و مصنوعی‌ترین مرزهای دنیا را تشکیل داده‌اند. اکنون کوششی در جریان است که این خطوط را از نو با خون بکشند.» جبر جغرافیا با ترجمه امیرحسین مهدی زاده و فرمهر امیردوست از سوی انتشارات همان منتشر شده است.

(منتشر شده در هفته نامه سرزمین انرژی- شماره 97)



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>