آخرین جزییات طرح توسعه میدان گازی کیش

گفت و گو: هانی تبریزی- خبرنگار سرزمین انرژی

چند سالی است که مسافران جزیره توریستی کیش ، قبل از فرود هواپیما ؛ چشمشان به غریبه هایی فولادی می افتد که با قامتی استوار مشغول حفاری در خاک این جزیره اند، بیش از یک دهه قبل وقتی وجود ذخایر قابل توجه گاز در زیر جزیره کیش به اثبات رسید و طرح توسعه این میدان آغاز شد، برخی نگرانی ها درباره احتمال برهم خوردن نظم توریستی و اکوسیستم نسبتا بکر این جزیره هم مطرح شد اکنون اما و در حالی که طرح توسعه میدان گازی کیش آخرین مراحل خود را طی می کند مدلی موفق از توسعه صنعت نفت در مجاورت محیط زیست قابل رصد است که بدون آسیب رساندن به زیرساخت های اکولوژیک و زیست بوم منطقه توانسته است رهیافت توسعه انرژی را هم محقق کند.

میدان گازی کیش یکی از غنی ترین میادین گازی در زیر بستر خلیج فارس است که بر اساس طرح تفصیلی توسعه آن قرار است گاز پس از خروج از مخزن به وسیله خطوط لوله زیردریا به ساحل شمالی خلیج فارس ، روستایی نسبتا گمنام که اهالی محل ” گرزه- به ضم گ – ” می نامند منتقل و در تاسیسات پالایشی احداث شده در آنجا گوگردزدایی و پالایش شود، بر اساس یافته های  گروه مطالعات و تحقیقات هفته نامه سرزمین انرژی ، شرایط منطقه گرزه که در برخی نامگذاری ها ” شهر آفتاب” نامیده می شود به گونه ای است که با اتمام طرح توسعه میدان گازی کیش و راه اندازی پالایشگاه ، امکان تبدیل شدن به مدلی کوچکتر از عسلویه را داراست ؛ اگرچه بر اساس تئوری های اولیه قرار است گاز تولیدی میدان کیش پس از پالایش در تاسیسات گرزه رهسپار شبکه سراسری گاز کشور شود اما در هر صورت با توجه به ظرفیت دسترسی به روزانه یک میلیارد فوت مکعب گاز  و نیز میعانات گازی وجود دارد این استعداد که خوشه هایی از صنایع میان دستی و پایین دستی در حاشیه و مجاورت منطقه شهر آفتاب در ساحل خلیج فارس ایجاد شود به یک چشم انداز امیدوارکننده در توسعه اقتصاد انرژی کشورمان منتهی می گردد .

شرکت مهندسی و توسعه نفت بنابر وظیفه و ماموریت ذاتی خود توسعه میادین عمده نفت و گاز کشور را بر عهده دارد که یکی از این میادین ، میدان گازی کیش است، برای اطلاع از جزییات توسعه میدان گازی کیش گفت و گویی با علیرضا مشرفی زاده معاون طرح توسعه میدان گازی کیش انجام دادیم ، او در یک عصر تابستانی در دفترش پذیرای ما می شود تا با حوصله به سئوالاتمان پاسخ دهد، وی  ليسانس مهندسي پليمر از دانشگاه صنعت نفت آبادان و فوق ليسانس مهندسي نفت از دانشگاه كلگري كانادا است و پس از 4 سال فعاليت در شركت پتروشيمي رازي اکنون بیش از 15  سال  است که در شركت مهندسي و توسعه نفت فعالیت دارد، مشرفی زاده  ازسال 81  در طرحهاي افزايش توليد نفت خام  8 ميدان، توسعه ميدان نفتي رگ سفيد،  حفاري (1+12) حلقه چاه خشكي ميدان گازي كيش حضور داشته است و هم اكنون معاون آقاي فلاح در پروژه‌هاي تحت‌الارضي طرح توسعه ميدان گازي كيش است.

او در این گفت و گو به تشریح آخرین وضعیت توسعه میدان گازی کیش می پردازد و از جمله اینکه امیدوار است با احداث تاسیسات در منطقه گرزه مردم بومی و خونگرم این مناطق از مواهب همسایگی با نفت برخوردار شده و زندگی و معیشتشان رونق گیرد.

گفت  و گوی سرزمین انرژی با علیرضا مشرفی زاده معاون طرح توسعه میدان گازی کیش را بخوانید:

 

*از آخرين وضعيت توسعه ميدان گازي كيش و فراز و فرود‌های آن بگوييد.

در حال حاضر طرح داراي دو پروژه فعال و اصلي ميباشد:

1- پروژه رو به اتمام حفاري که 13 حلقه چاه توسعه‌اي و  يك حلقه چاه تعميري كه بعدا به توسعه‌اي تبديل مي‌شود، را شامل می‌شود. ما در حال حاضر درطرح توسعه میدان گازی کیش در دو موقعيت جغرافيايي در جزیره كيش در حال انجام حفاري چاههاي خشكي هستيم. مجموعه A شامل 6 حلقه چاه جديد ومجموعه B شامل 7 حلقه ‌چاه جدید و یک حلقه چاه تعمیری  مي باشد كه هر دو در خشكي واقع شده‌اند.

2- پروژه  احداث خط لوله زميني جهت جمع‌آوري گاز در جزيره كيش است.

در اين پروژه گازهاي این دو مجموعه توسط خط لوله به يكديگر متصل و از آنجا به شمال غرب جزيره منتقل مي‌شود. و ازآنجا يك خط لوله 32 اينچ به طول تقريبي 19 كيلومتر گاز را به پالايشگاه آفتاب واقع در سرزمين اصلي منتقل مي‌كند.

ضمنا،در خصوص پروژه  احداث پالايشگاه همچنان در انتظار فاينانسور { تامين كننده منابع مالي } هستيم.

البته در ماه‌هاي اخير يكي دو بار مقدمات مناقصه ساخت پالايشگاه فراهم شد اما به خاطر اينكه منابع داخلي نفت قادر به تامين هزينه‌ها نبود، به نتيجه نرسيد. اكنون چند MOU {يادداشت تفاهم} تنظيم شده است. آخرين مورد آن  تفاهم نامه همکاری با شرکت سرمایه گذاری غدیر بود كه اگر بتوانند تامين مالي نمايد، اجرايي مي‌شود.

*به‌نظر مي‌رسد كه مي‌توانند. البته اگر این پروژه بر اساس محاسباتشان سودآور باشد.

بر اساس مفاد MOU تنظیم شده، مرحله اول اطلاعات فنی موجود میدان به شرکت سرمایه گذار تحویل داده مي‌شود وسپس طی برگزاری جلسات فنی اگر پروپوزال فني شركت بتواند شركت ملي نفت ايران را متقاعد نماید، پس از بررسی موارد مالي و حقوقي به مرحله عقد قرارداد نزدیک می شویم. اكنون با پنج شركت Gazprom {شركت نفت و گاز روسيه} ، شل ، اني ،غدير و صانع، MOU تنظیم و مبادله شده است.

*مي‌خواهم چند عدد را با هم مرور کنیم، آخرين وضعيت رزرو گازی ميدان گازي كيش كه قطعي شده چقدر است؟

بر اساس آخرين مطالعات مهندسي مخازن، ميزان ذخاير درجاي گازي اين ميدان معادل 55  Tcf { تریلیون فوت مکعب استاندارد } گاز برآورد شده است.

* گاز را بعد از برداشت به صورت ترش به گرزه مي‌فرستيد؟

بله. ما به دلیل الزامات زیست محیطی اجازه نداريم كه هيچ‌گونه تاسيساتي در جزیره كيش احداث نماییم. بنابراين گاز را مستقیما به وسیله يك خط لوله 32 اینچ دريايي  به پالايشگاه ارسال می نماییم. تمام پروسه‌هاي لخته‌گير و میعانات گازی در سرزمين اصلي انجام مي‌شود.

*درصد پيشرفت بخش هاي مختلف را بفرماييد. مثلا در حفاري فکر میکنم به مرز اتمام رسيده است؟

در حفاری شاید به صورت دقیق در مرز اتمام نباشيم اما مي‌توانيم بگوييم كه  پيشرفت فيزيكي واقعي پروژه حدود 86 درصد مي باشد. ضمناً به محض تامين كالاي مورد نياز، عمليات تكميل چاه ها نيز به اتمام رسیده و چاهها آماده بهره برداري خواهند شد.

*شركت ملي حفاري در زمان حفاري خوب عمل كرده است؟ اگر تاخيري بوده به كارفرما، كالا يا چه عواملي مربوط مي‌شده است؟

پروژه‌های حفاري با ديگر پروژه‌های سطح الارضی تفاوت هایی دارند. در واقع گاهی اوقات طبيعت زمين به پيمانكار ديكته مي‌كند كه در عملیات حفاری چگونه بايد رفتار كرد. لذا برخي اتفاقات در زمان حفاري‌ حادث می شود كه منجر به تاخير مي‌شود و عمدتا ناشي از عملیاتی است كه به طور معمول در حين حفاري انجام مي‌شود مانند حفاري حفره كنار گذر.

*در مورد تاسيساتي كه در جزيره داريد و لوله‌هايي كه تا پالايشگاه مي‌رود نيز توضيح دهيد.

يك خط لوله 24 اينچ گاز را از مجموعه A به مجموعه B منتقل مي‌كند و از آنجا پس از تجمیع شدن توسط يك خط لوله 32 اينچ خشكي به شمال غرب جزیره و سپس بوسیله خط لوله 32 اينچ دريايي به پالايشگاه منتقل مي‌شود.

*در جزيره تقويت فشار داريد؟

در سال های اولیه تولید، فشار گاز به حدی است که نیازی به استفاده از کمپرسور نمی باشد.

*براي تزريق چطور؟

در حال حاضر تزریق گاز در برنامه اجرایی طرح نمی باشد.

*پيشرفت فيزيكي اجراي  خط لوله در جزيره كيش چگونه مي باشد؟

حدوداً 95 درصد پيشرفت فيزيكي دارد.

*لوله‌ها را آماده كرده‌ايد؟

تمام مسيرخط لوله 24 اينچ لوله گذاري گرديده و مسيرخط لوله 32 اينج نيز عايق شده و برای دفن آماده می‌شود.

*خط لوله 32 اينچ چند كيلومتر است؟

5/4 كيلومتر و با احتساب خط لوله 24 اينچ نيز به میزان 5/3 كيلومتر، جمعا 8 كيلومتر ميزان لوله گذاری تا ساحل جزیره می باشد. خط لوله 32 اينچ گاز را از مجموعه B به شمال غرب جزيره انتقال و از آنجا از طريق 19 كيلومتر خط دريايي وارد پالايشگاه ميشود.

*نمي‌شد از تاسيسات شركت نفت فلات قاره در همان جزيره استفاده كرد؟

در حال حاضر براي تامين سوخت مورد نیاز نيروگاه گازي كيش، از تاسیسات موجود در جزيره سيري استفاده می شود. به خاطر افت فشاری كه حادث شده است، تا زمان قبل از احداث و راه اندازي پالايشگاه، طرح جدیدی نیز مصوب شده است که بر اساس آن  گاز مورد نياز از خط سراسري هفتم از طريق خط لوله 56 اينچي و سپس 32 اينچي دريايي به جزيره كيش  و سپس به نيروگاه  گازي كيش برگشت نماید. اين پروژه تعريف شده و پس از تامین منابع مالی آن اجرایی می گردد.

*به اصل موضوع يعني پالايشگاه برسيم، چقدر برای آن تا الان هزینه شده است؟

هزينه‌هاي زيادي براي تحصیل اراضي شده است. مي‌توان گفت كه در پروژه كيش به طوركلي (جهت حفاري‌ها و پروژه خط لوله و پالايشگاه ) تاکنون حدود 700 ميليون دلار هزينه شده است. به همين خاطر به يك نگاه ويژه نياز داريم تا پروژه نهايي شود. اكنون تسطيح اوليه، ديوار كشي و حصاركشي پالايشگاه و عمليات ساختماني بخش قابل توجه سيستم آيگيري از دريا و تصفيه پسآب و فاضلاب صنعتي پالايشگاه انجام شده است. جاده و كمپ موقت نيز ساخته‌ايم. از همه مهم‌تر اينكه حدود 150 تا 160 ميليون يورو براي 92 كيلومتر خط لوله 56 اينچ تاكنون  پرداخت شده است.

*اين خط لوله به كجا مي‌رود؟

از پالايشگاه به سمت خط لوله سراسری هفتم گاز انتقال و تزریق می شود. هدف اصلی طرح توسعه میدان گازی کیش انتقال گاز فرآوری شده به خط لوله سراسری هفتم و میعانات گازی جهت صادرات می باشد.

*شاید یکی از مهمترین مشکلات انجام این پروژه برهوت بودن زمین آن بوده است، قبول دارید؟

معمولا محل احداث پالایشگاه‌ها نزدیک میدان توليدي آن مي باشد. مثل ميدان يزرگ گازي پارس جنوبی که  تاسيسات آن نيز در منطقه ساحلی می باشد.

*منظورم شروع کار از جایی بود که هیچ زیرساختی نداشت. فرضا اگر این پروژه در بندرعباس کلید می‌خورد بسیاری از هزینه‌های جانبی کاهش می‌یافت.

درست است اما در حقیقت بخاطر فاصله نزديك مدان گازي كيش به منطقه گرزه، اين محل احتمالا  انتخاب گرديده است. ضمن آنكه از نظر مهندسي شرايط فشار و دماي گاز تعيين كننده اصلي ميباشد.

*چند عدد ديگر نيز به من بگوييد. درنهايت روزانه چقدر گاز از ميدان گازي كيش در فاز اول و فاز نهايي برداشت خواهد شد؟ بفرمایید ظرفيت هر ردیف پالايشگاه چه قدر است و چقدر از آن به خط لوله تزريق مي‌شود؟

برنامه طرح اين است كه روزانه يك ميليارد فوت مكعب گاز را در فاز اول توليد كنيم. اين گاز خام است كه وارد پالايشگاه مي‌شود. از اين يك ميليارد ، حدود يازده هزار بشكه ميعانات گازي نيزبدست مي آيد كه كل گاز فرآوري شده  در نقطه مشخص IGAT هفت به خط لوله سراسري شركت ملي گاز ايران تزريق مي‌شود. انشالله در فازهاي دوم و سوم نيز به همين شكل عمل مي‌شود. اين برآورد ما تا اين لحظه است و  طبيعتا هرچه اطلاعات ما از مخزن کیش بيشتر شود، تعداد فازهای توسعه این میدان بزرگ نیز بیشتر می شود.

  • چند ردیف برای پالايشگاه در نظر گرفته شده است؟

4 ترين 250 میلیونی پيش‌بيني شده كه البته با دریافت پیشنهادات فنی بهتر سرمایه گذاران جدید، قابل تغيير می باشد. ضمنا در پالايشگاه امکان فرآیند سازی گاز تولیدی را در سه فاز پيش‌بيني نموده ایم.

*مسايل فني را پرسيدم. گريزي هم بزنيم به اثری که توسعه يك ميدان گازي يا نفتي در تحول زيست بوم منطقه دارد. حتما بارها به آنجا رفته‌ايد و چه بسا زندگي‌ كرده‌ايد. وضعيت زيست‌بوم و مردم را چطور مي‌بينيد و آينده آن منطقه را چطور پيش‌بيني مي‌كنيد؟ اين سوال را در مورد عسلويه قبلا از خيلي‌ها پرسيده‌ام و مي‌خواهم اكنون از زبان شما بشنوم زيرا حتما 10 سال آينده اين حوزه نیز در دنيا معروف شده است.

اگر بخواهيم به طور كلي در مورد قبل و بعد منطقه گرزه صحبت كنيم بايد گفت كه منطقه بسيار محرومي است. حتی آب آشاميدني به صورت لوله کشی در اختیار مردم منطقه نيست. نه جاده دارد و نه محل اقامتي . قطعا بعد از تاسيس يك پالايشگاه عظيم به واسطه اشتغال‌زايي و سطح پيمانكاراني كه آنجا كار مي‌كنند، تغييرات مثبت بسياري در منطقه اتفاق می افتد.  در بخشهايي از كار از بدنه بومي نیز استفاده مي‌شود. در  بخش زيست محيطي نيز نگراني وجود ندارد زيرا با سختگيريهاي محيط زيست سازمان منطقه آزاد كيش كه از سازمان محيط زيست كل كشور نيز بيشتر ميباشد موفق شده ايم كه مجوزهاي لازم را كسب نماييم و هيچ‌گونه مشكلي براي مردم منطقه ايجاد نخواهد شد. ضمن اينكه مثل ديگر پروژه‌هاي بزرگ نفتی و گازی، رونق و آباداني در منطقه را به همراه خواهد آورد.



دیدگاه برای “آخرین جزییات طرح توسعه میدان گازی کیش

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>